Wydawca treści Wydawca treści

Hodowla Lasu

Podstawowym celem hodowli lasu jest zachowanie i wzbogacanie lasów istniejących (odnowienia) oraz tworzenie nowych (zalesienia), z respektowaniem warunków przyrodniczych i procesów naturalnych.

Hodowla lasu obejmuje zbiór oraz przechowywanie nasion drzew, produkcję sadzonek w szkółkach, zakładanie oraz pielęgnację i ochronę upraw leśnych i drzewostanów.

Hodowla lasu korzysta z dorobku wielu nauk przyrodniczych, m. in. klimatologii, gleboznawstwa, botaniki czy fizjologii roślin. W procesach hodowlanych dążymy do dostosowania składu gatunkowego lasu do siedliska oraz do wzbogacania jego bioróżnorodności. Dzięki temu powstają stabilne, bogate i zróżnicowane ekosystemy leśne, odporne na szkodliwe działanie czynników biotycznych (szkodniki owadzie, patogeny grzybowe), abiotycznych (huraganowe wiatry, powodzie, okiść) i antropogenicznych (skażenie środowiska przez przemysł).

Las jeśli nie powstał w sposób naturalny, to jest sadzony przez leśników. Młode pokolenie – uprawy leśne poddawane są zabiegom pielęgnacyjnym i ochronnym, które stwarzają optymalne warunki dla wzrostu i rozwoju drzew najbardziej pożądanych w składzie gatunkowym drzewostanu. Ostatnim elementem hodowli lasu jest wycinka drzew dojrzałych, tak aby możliwe było odnowienie lasu w warunkach optymalnych dla poszczególnych gatunków drzew leśnych.

 

W Nadleśnictwie Wołów młode pokolenie lasu powstaje zarówno w sposób sztuczny – poprzez sadzenie lub wysiew nasion oraz w sposób naturalny – samoistny pod osłoną dojrzałego drzewostanu lub w jego sąsiedztwie.

Odnowienia naturalne w zagospodarowanych lasach Nadleśnictwa Wołów zazwyczaj są inicjowane przez leśników.

Cały proces rozpoczyna się od wyboru właściwego rodzaju rębni -  głównie cięć częściowych, połączonych z wyborem najdorodniejszych drzew, które przeznaczone są do obsiewu. Następnie pod okapem drzewostanu lub w jego sąsiedztwie, w roku w którym spodziewany jest duży urodzaj nasion następuje na ogół przygotowanie gleby. W celu utrzymania młodego pokolenia lasu we właściwej kondycji dokonuje się stopniowego  rozluźnienia zwarcia drzew – tak by do dna lasu dochodziła odpowiednia ilość światła i wody z opadów.

 

Prace odnowieniowe i zalesieniowe prowadzone są przede wszystkim w oparciu o materiał sadzeniowy wyprodukowany w szkółce leśnej w Tarchalicach, która średniorocznie produkuje ok. 2,5-3,00 mln sadzonek zarówno na potrzeby własne nadleśnictwa jak i  sprzedaż detaliczną.

 

 

Realizacja prac z zakresu odnowienia lasu i zalesiania gruntów porolnych w ujęciu  powierzchniowym (ha) w latach 2015-2017 przedstawia się następująco:

Rok

Odnowienia na powierzchniach otwartych                        w HA

Odnowienia pod osłoną                         w HA

Zalesienia gruntów porolnych                           w HA

 

Razem

2015

36,00

69,42

11,60

 

117,02

2016

16,31

65,58

0,00

 

81,89

2017

56,49

178,81

0,00

 

235,30

Ogółem

108,80

313,81

11,60

 

434,21

 

W latach 2015-2017 na terenie Nadleśnictwa Wołów ok 4,33 ha plantacji choinkowych pod liniami energetycznymi.

Ponadto na bazie materiału sadzeniowego wyprodukowanego z nasion zebranych z wyłączonych drzewostanów nasiennych i plantacji nasiennych zlokalizowanych na terenie Nadleśnictwa Oleśnica Śl., Bardo oraz na terenie naszego nadleśnictwa wołowscy leśnicy sukcesywnie zakładają uprawy pochodne, których powierzchnia dla poszczególnych gatunków przedstawia się następująco:
- Olsza czarna: 28,29 ha,
- Sosna zwyczajna: 176,89 ha,
- Dąb szypułkowy: 103,27 ha,
- Modrzew europejski: 67,63 ha.

 

Hodowla lasu to także zabiegi pielęgnacyjne. Uprawy leśne zarówno naturalne jak i sztuczne muszą być pielęgnowane – szczególnie przez pierwsze dziesięciolecie. Zabiegi te polegają na wykaszaniu chwastów i traw wokół sadzonek, spulchnianiu gleby, ochronie przed grzybami i szkodnikami owadzimi (np. szeliniakiem). Do zabiegów pielęgnacyjnych nalezą także cięcia, które w zależności od wieku drzewostanu mają odpowiedni charakter i nazwę.

Należą do nich:

- czyszczenia wczesne prowadzone w fazie uprawy, podrostu,
- czyszczenia późne prowadzone w fazie młodnika,
- trzebieże wczesne prowadzone w okresie dojrzewania drzewostanu
- trzebieże późne prowadzone w drzewostanach dojrzałych.

 

Realizacja zadań z zakresu pielęgnowania lasu w ujęciu powierzchniowym (ha) w latach 2015-2017 przedstawia się następująco:

Rok

PIEL

CW

CP

TW

TP

Razem

2015

725,09

220,14

245,72

202,60

837,91

2231,46

2016

637,31

180,32

252,77

253,00

791,45

2114,85

2017

686,48

190,51

248,12

207,28

636,15

1968,54

Ogółem

2048,88

590,97

746,61

662,88

2265,51

6314,85

 

 

 

Hodowla lasu jest ściśle powiązana z selekcją i nasiennictwem. Bazę nasienna nadleśnictwa służącą do pozyskiwania nasion drzew i krzewów leśnych z których następnie produkowane są sadzonki do odnowień i zalesień stanowią:

 

Wyłączone drzewostany nasienne:

-  Dębu szypułkowego o łącznej pow.: 52,33 ha,

 

 

Drzewa mateczne:

- Dąb szypułkowy: 6 szt.

 

 

Gospodarcze drzewostany nasienne:
 

- Dbu syzpukowego o cynej pow.Ł 224,03,

- Dębu bezszypułkowego: 13,48 ha,

- Jesiona wyniosłego: 3,74 ha,

- Daglezji zielonej: 3,13 ha,

- Brzozy brodawkowatej: 7,21 ha,

- Sosny wzyczajnej: 51,17 ha.

 

Źródła nasion:

- Czereśnia ptasia,
- Klon jawor,
- Grab pospolity,
- Lipa drobnolistna,

- Wiąz szypułkowy.

 

 

Tekst: Agnieszka Szczypel – Osierda
Zdjęcia: Jacek Czepnik